Choroby genetyczne, czyli dziedziczne, to schorzenia przekazywane z pokolenia na pokolenie poprzez wadliwe geny. U psów rasowych problem ten jest szczególnie istotny, ponieważ wieloletnia selekcja na określony wygląd i ograniczona pula genowa w obrębie rasy sprzyjają utrwalaniu i kumulowaniu wad. Świadomość tych chorób pozwala odpowiedzialnym hodowcom unikać kojarzeń, które mogłyby przekazać chorobę potomstwu, a przyszłym właścicielom wybrać zdrowego psa. Jedną z najczęstszych chorób dziedzicznych jest dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, polegająca na nieprawidłowym ukształtowaniu stawu prowadzącym z czasem do bólu, kulawizny i zwyrodnień. Dotyka głównie ras dużych i olbrzymich. Wykrywa się ją badaniem rentgenowskim, a hodowcy powinni rozmnażać tylko psy z dobrym wynikiem oceny stawów. Liczne są choroby oczu, takie jak postępujący zanik siatkówki prowadzący do ślepoty, zaćma dziedziczna, dysplazja siatkówki czy entropium i ektropium, czyli wady ustawienia powiek. Wiele z nich wykrywa się badaniem okulistycznym lub testem DNA. Wśród chorób serca występują wrodzone wady, jak zwężenie aorty czy przetrwały przewód tętniczy, oraz kardiomiopatia rozstrzeniowa typowa dla niektórych dużych ras. Choroby krwi obejmują między innymi chorobę von Willebranda, czyli zaburzenie krzepnięcia. Spotyka się również choroby neurologiczne, jak padaczka idiopatyczna czy mielopatia zwyrodnieniowa, a także choroby metaboliczne i spichrzeniowe. U ras o skróconej kufie, takich jak buldogi czy mopsy, dziedziczy się skłonność do zespołu oddechowego brachycefalików, utrudniającego oddychanie. Niektóre wady związane są z umaszczeniem, jak głuchota u psów z genem bieli czy problemy zdrowotne u psów merle pochodzących z kojarzenia dwóch nosicieli tego genu. Kluczem do ograniczania chorób genetycznych jest odpowiedzialna hodowla oparta na badaniach. Dostępne są testy DNA wykrywające nosicielstwo wielu konkretnych mutacji, dzięki czemu hodowca może tak dobierać pary, by nie kojarzyć dwóch nosicieli tej samej wady recesywnej. Ważne jest też badanie fenotypowe, czyli ocena stawów, oczu czy serca u psów przeznaczonych do rozrodu. Istotne jest unikanie chowu wsobnego, czyli kojarzenia blisko spokrewnionych psów, które zwiększa ryzyko ujawnienia wad recesywnych. Przyszły właściciel powinien wybierać szczenięta od hodowców, którzy chętnie przedstawiają wyniki badań rodziców i dbają o różnorodność genetyczną. Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka, świadoma hodowla znacząco poprawia zdrowie i jakość życia kolejnych pokoleń psów.
Źródło: Materiały genetyki weterynaryjnej, wytyczne organizacji kynologicznych dotyczące badań przesiewowych