Ptaki należą do zwierząt, które instynktownie ukrywają objawy choroby - w naturze osłabiony osobnik staje się łatwym celem dla drapieżnika, dlatego maskowanie słabości jest mechanizmem obronnym. Dla opiekuna oznacza to, że gdy ptak wyraźnie zachoruje, problem zwykle jest już zaawansowany. Dlatego tak ważna jest codzienna obserwacja i znajomość sygnałów ostrzegawczych. Niepokoić powinny: nastroszone pióra utrzymujące się dłużej, apatia, brak apetytu, zmiana wyglądu odchodów, trudności w oddychaniu, katar, kichanie, posklejane pióra wokół kloaki lub dzioba oraz przesiadywanie na dnie klatki. Wśród najczęstszych schorzeń ptaków ozdobnych są infekcje układu oddechowego, często wywołane przeziębieniem, przeciągiem lub bakteriami i grzybami. Objawiają się dusznością, świszczącym oddechem i wydzieliną z nozdrzy. Groźna jest grzybica wywoływana przez kropidlaka, rozwijająca się w wilgotnych, brudnych warunkach. Powszechne są też choroby pasożytnicze - zarówno pasożyty wewnętrzne, jak glisty i tasiemce, jak i zewnętrzne, takie jak roztocza powodujące świerzb, widoczny jako narośla i strupki wokół dzioba i nóg. Częstym problemem są choroby wynikające z błędów żywieniowych. Jednostronna dieta oparta wyłącznie na nasionach prowadzi do otyłości, stłuszczenia wątroby oraz niedoborów witamin i minerałów, zwłaszcza wapnia i witaminy A. Niedobór wapnia bywa szczególnie groźny u nioskach, prowadząc do zatrzymania jaja w drogach rodnych, czyli tak zwanej niezdolności do złożenia jaja, która jest stanem zagrożenia życia. U inteligentnych papug osobnym problemem są zaburzenia behawioralne, takie jak wyskubywanie piór, mające najczęściej podłoże psychiczne - nudę, stres lub samotność - choć czasem także medyczne. Profilaktyka jest skuteczniejsza i tańsza niż leczenie. Obejmuje czystość klatki i akcesoriów, zróżnicowaną dietę, ochronę przed przeciągami i wahaniami temperatury, kwarantannę nowych ptaków przed dołączeniem do stada oraz unikanie stresu. Bardzo ważna jest też higiena wody i pokarmu, ponieważ zepsute jedzenie i brudna woda są źródłem groźnych infekcji. W razie objawów choroby nie należy podejmować samodzielnego leczenia ani podawać przypadkowych preparatów, lecz jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii specjalizującym się w ptakach. Ptaki mają szybki metabolizm i chorują gwałtownie, więc zwłoka bywa kosztowna. Pierwszą pomocą przed wizytą jest zapewnienie choremu ptakowi ciepła, zwykle przez ogrzanie pomieszczenia lub lampę, oraz spokoju, ponieważ wychłodzenie i stres dodatkowo osłabiają chory organizm.
Źródło: opracowanie własne na podstawie ogólnodostępnej wiedzy ornitologicznej i hodowlanej