Cykl azotowy to najważniejszy proces biologiczny zachodzący w każdym akwarium i zrozumienie go odróżnia świadomego akwarystę od początkującego, który traci ryby już w pierwszym tygodniu. Gdy zakładasz nowy zbiornik, w wodzie nie ma jeszcze kolonii pożytecznych bakterii. Wszystko, co produkują ryby - odchody, niezjedzony pokarm, resztki organiczne - rozkłada się do amoniaku, który jest dla nich silnie trujący. W dojrzałym akwarium amoniak jest natychmiast przetwarzany przez bakterie Nitrosomonas w azotyny, które również są toksyczne. Następnie bakterie Nitrobacter przekształcają azotyny w azotany, które są stosunkowo bezpieczne i usuwane podczas podmian wody oraz pobierane przez rośliny. Problem polega na tym, że te kolonie bakterii muszą się dopiero rozwinąć, a zajmuje to zwykle od czterech do sześciu tygodni. To okres tak zwanego dojrzewania zbiornika. Wpuszczenie pełnej obsady ryb od razu po nalaniu wody to najczęstszy błąd początkujących, który kończy się masowym śnięciem na skutek zatrucia amoniakiem lub azotynami. Aby przyspieszyć i ułatwić ten proces, można zaszczepić filtr bakteriami ze starego, działającego akwarium - na przykład przekładając kawałek dojrzałego wkładu lub garść podłoża. Pomocne są też gotowe preparaty bakteryjne dostępne w sklepach. W trakcie dojrzewania warto mierzyć amoniak i azotyny. Najpierw rośnie poziom amoniaku, potem spada, gdy pojawiają się azotyny, a wreszcie i te opadają, gdy zaczynają dominować azotany. Dopiero gdy amoniak i azotyny utrzymują się na zerze, zbiornik jest gotowy na ryby. Cierpliwość na tym etapie to inwestycja, która zaoszczędzi późniejszych problemów i strat.
Źródło: ogólna wiedza o nitryfikacji i dojrzewaniu akwarium