Hibernacja, a precyzyjniej brumacja u gadów, to okres spoczynku zimowego, w który w naturze zapadają gatunki ze stref o chłodnych zimach - żółwie lądowe jak żółw stepowy, niektóre węże i jaszczurki strefy umiarkowanej. To nie kaprys, lecz naturalny element cyklu życiowego, ważny dla zdrowia, długowieczności i przede wszystkim rozrodu - wiele gatunków bez zimowej przerwy nie przystąpi do rozmnażania. Nie wszystkie gady jednak hibernują; gatunki tropikalne, jak pyton królewski czy legwan zielony, nie powinny być wprowadzane w spoczynek, bo to dla nich nienaturalne i szkodliwe. Hibernacja to proces wymagający przygotowania i nie wolno go przeprowadzać u zwierząt chorych, osłabionych czy niedożywionych - słaby osobnik może jej nie przeżyć. Przygotowanie zaczyna się tygodnie wcześniej: zwierzę musi być zdrowe, dobrze odżywione i mieć pusty układ pokarmowy. Dlatego stopniowo skraca się fotoperiod i obniża temperaturę, a karmienie wstrzymuje się odpowiednio wcześnie, by resztki pokarmu zdążyły się strawić - niestrawiony pokarm w chłodnym jelicie gnije i może zabić zwierzę. Podczas właściwej hibernacji utrzymuje się stałą niską temperaturę (zwykle kilka stopni powyżej zera, np. 4-8 stopni dla żółwi stepowych), w ciemnym, spokojnym miejscu, często w specjalnym pojemniku z podłożem w lodówce przeznaczonej tylko do tego celu lub w chłodnej piwnicy. Przez cały okres regularnie kontroluje się temperaturę, masę ciała (zbyt duży ubytek to sygnał alarmowy) i ogólny stan. Długość hibernacji zależy od gatunku, zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy. Wybudzanie powinno być stopniowe - powolne podnoszenie temperatury, przywrócenie światła, dostęp do wody, a dopiero potem pokarmu. Niedoświadczonym hodowcom zaleca się przeprowadzenie pierwszej hibernacji pod opieką lekarza weterynarii specjalizującego się w gadach, który oceni gotowość zwierzęcia i pomoże ustalić parametry. Źle przeprowadzona hibernacja jest jedną z częstszych przyczyn śmierci żółwi w hodowli, dlatego lepiej jej nie robić wcale niż zrobić ją nieprawidłowo.
Źródło: opracowanie własne