Robaki skrzelowe i skórne to grupa drobnych pasożytów-przywr jednorodzinnych z rodzajów Dactylogyrus (głównie skrzela) oraz Gyrodactylus (głównie skóra i płetwy), będących częstą przyczyną przewlekłych problemów oddechowych i wyniszczenia ryb akwariowych i stawowych. Te malutkie, wydłużone organizmy przyczepiają się haczykami do nabłonka skrzeli lub skóry, uszkadzając tkankę i otwierając drogę wtórnym infekcjom bakteryjnym i grzybiczym. Objawy bywają mylące i przypominają wiele innych chorób: ryby oddychają szybko i ciężko, jedna pokrywa skrzelowa może być uniesiona, ryby trzymają się przy powierzchni lub wylocie filtra, ocierają się o przedmioty, produkują nadmiar śluzu (skóra matowieje, robi się szarawa), kulą płetwy, chudną mimo apetytu lub przestają jeść. Przy zaatakowaniu skrzeli widać czasem ich bladość lub przekrwienie. Pewna diagnoza wymaga mikroskopowego badania zeskrobiny skóry lub wycinka skrzeli, gdzie widać ruchliwe pasożyty — to odróżnia je od chorób o podobnych objawach. W leczeniu stosuje się preparaty przeciwpasożytnicze zawierające substancje takie jak prazikwantel (skuteczny zwłaszcza na Gyrodactylus i jaja) lub flubendazol, zgodnie z instrukcją producenta, często w kilku dawkach, by objąć też formy wylęgające się z jaj. Pomaga równoległa poprawa jakości wody i natlenienia. Profilaktyka opiera się na kwarantannie nowych ryb i roślin, unikaniu przegęszczenia (które sprzyja masowemu rozmnażaniu pasożytów), utrzymywaniu czystej, dobrze natlenionej wody oraz dezynfekcji sprzętu. Wczesne wykrycie i prawidłowo dobrany lek zwykle pozwalają uratować obsadę.
Źródło: Ogólna wiedza akwarystyczna o pasożytach zewnętrznych ryb