Rozmnażanie kotów wymaga od opiekuna wiedzy, odpowiedzialności i przygotowania, dlatego nigdy nie powinno być przypadkowe. Kotka osiąga dojrzałość płciową stosunkowo wcześnie, zwykle między piątym a dziewiątym miesiącem życia, choć u niektórych ras (na przykład orientalnych) ruja może pojawić się już w czwartym miesiącu, a u dużych ras, takich jak maine coon, dopiero po roku. Koty są zwierzętami o tak zwanej rui sezonowej, zależnej od długości dnia - w warunkach naturalnych okres godowy przypada głównie na wiosnę i lato, jednak koty żyjące w domach, narażone na sztuczne światło, mogą wchodzić w ruję przez cały rok. Charakterystyczne objawy rui to głośne, przeciągłe nawoływanie, niepokój, częstsze ocieranie się o przedmioty i ludzi, przyjmowanie pozycji godowej (lordoza) oraz zwiększone znakowanie terenu. Owulacja u kotek jest indukowana, co oznacza, że jajeczkowanie następuje dopiero w odpowiedzi na akt krycia - dzięki temu kotka jest bardzo płodna, a jeden miot może pochodzić od kilku ojców. Odpowiedzialna hodowla zakłada wcześniejsze badania zdrowotne obojga rodziców, w tym testy genetyczne właściwe dla danej rasy oraz badania na obecność wirusów FeLV i FIV. Ciąża u kotki trwa średnio od sześćdziesięciu trzech do sześćdziesięciu pięciu dni, czyli około dziewięciu tygodni. Pierwsze widoczne oznaki ciąży to "różowienie" sutków około trzeciego tygodnia oraz stopniowy przyrost masy ciała. W połowie ciąży weterynarz może potwierdzić ją badaniem USG, a w późniejszym etapie nawet określić liczbę płodów za pomocą zdjęcia rentgenowskiego. W trakcie ciąży kotka potrzebuje wysokoenergetycznej, łatwostrawnej karmy przeznaczonej dla kociąt lub kotek karmiących, a jej zapotrzebowanie kaloryczne rośnie szczególnie w ostatnich tygodniach. Należy ograniczyć stres, zapewnić spokój i unikać niepotrzebnych podróży. W ostatnim tygodniu ciąży warto przygotować ciche, ustronne "gniazdo" - kartonowe pudło wyłożone miękkim, łatwym do wymiany materiałem, umieszczone w spokojnym miejscu z dala od ruchu domowników. Decydując się na rozmnażanie kotów, trzeba też pamiętać o ogromnej liczbie bezdomnych zwierząt w schroniskach, dlatego rozważne planowanie i kastracja osobników niehodowlanych są wyrazem odpowiedzialności.
Źródło: International Cat Care (icatcare.org), American Veterinary Medical Association (avma.org), Cornell Feline Health Center