Skuteczna filtracja akwariowa opiera się na trzech filarach, które razem dbają o czystość i bezpieczeństwo wody. Pierwszym z nich jest filtracja mechaniczna. Jej zadaniem jest wyłapanie z wody zawiesin, resztek pokarmu, odchodów ryb i fragmentów roślin. Odpowiadają za nią gąbki o różnej gęstości oraz waty filtracyjne. Im drobniejsza gąbka, tym mniejsze cząsteczki zatrzymuje, ale tym szybciej się zapycha. Dobrą praktyką jest układanie mediów od najbardziej grubych do najdrobniejszych, zgodnie z kierunkiem przepływu wody. Drugim, najważniejszym filarem, jest filtracja biologiczna. To proces, w którym pożyteczne bakterie nitryfikacyjne rozkładają toksyczne związki azotowe. Bakterie te zasiedlają porowate media o dużej powierzchni, takie jak ceramika, spiekane szkło czy specjalne kształtki. Bakterie Nitrosomonas przekształcają silnie trujący amoniak w azotyny, a następnie bakterie Nitrobacter zamieniają azotyny w znacznie mniej szkodliwe azotany. Ten proces nazywamy cyklem azotowym i jest on absolutnym fundamentem utrzymania akwarium. Trzecim filarem jest filtracja chemiczna, która usuwa z wody rozpuszczone substancje za pomocą mediów takich jak węgiel aktywny, żywice jonowymienne czy torf. Węgiel aktywny pochłania barwniki, zapachy i pozostałości leków, ale działa tylko przez ograniczony czas i trzeba go regularnie wymieniać. Filtracja chemiczna nie jest obowiązkowa w codziennej eksploatacji i często stosuje się ją okresowo, na przykład po kuracji lekami. Najlepsze rezultaty osiąga się łącząc wszystkie trzy rodzaje filtracji w jednym filtrze, układając media w odpowiedniej kolejności. Kluczowa zasada brzmi: nigdy nie czyść wszystkich mediów biologicznych naraz ani pod kranową wodą, bo zabijesz kolonię bakterii i narazisz ryby na zatrucie.
Źródło: ogólna wiedza o cyklu azotowym i procesach nitryfikacji