Paludarium to jeden z najbardziej widowiskowych typów ekspozycji w terrarystyce, łączący część wodną i lądową w jednym zbiorniku. Odwzorowuje brzeg jeziora, bagno lub strefę przejściową lasu deszczowego, co czyni je idealnym domem dla półwodnych płazów (kumaki, traszki), niektórych żab, drobnych żółwi wodno-lądowych czy ryb współegzystujących z roślinami wynurzonymi. Zakładanie paludarium wymaga przemyślenia od samego początku, ponieważ raz urządzonego zbiornika trudno gruntownie przebudować bez naruszenia ekosystemu. Pierwszym krokiem jest wybór odpowiednio dużego, szczelnego zbiornika - paludaria są zwykle szersze i wyższe niż klasyczne akwaria, bo muszą pomieścić zarówno głębszą wodę, jak i podwyższoną część lądową. Następnie planujemy układ stref: gdzie znajdzie się woda, gdzie strefa błotnista, a gdzie wyniesiony ląd. Część lądową buduje się najczęściej z zalanych, wodoodpornych materiałów - pianki montażowej pokrytej masą kokosową, mat korzeniowych, kawałków drewna i kamieni, tworząc stabilne, wyniesione partie. Kluczowe jest oddzielenie strefy lądowej od wodnej tak, by podłoże lądowe nie wpadało stale do wody i jej nie zamulało - stosuje się tu bariery z siatki, geowłókniny lub specjalnych przegród. Część wodna wymaga filtracji, ponieważ to ona najszybciej się zanieczyszcza; pompy i filtry dobiera się do objętości wody i obsady. Bardzo ważne jest oświetlenie - paludaria roślinne potrzebują mocnego światła, by rośliny bagienne, mchy i paprocie rosły zarówno pod, jak i nad wodą. Dla gatunków wymagających UVB konieczna jest dodatkowa lampa promieniująca w tym zakresie. Po zbudowaniu konstrukcji i nasadzeniu roślin paludarium musi "dojrzeć" - przez kilka tygodni rozwija się kultura bakteryjna rozkładająca związki azotowe, dlatego nie wprowadza się zwierząt od razu. Ten okres dojrzewania, podobnie jak w akwarystyce, decyduje o stabilności całego układu. Po ustabilizowaniu parametrów wody i sprawdzeniu wilgotności części lądowej można stopniowo wprowadzać mieszkańców, zaczynając od najbardziej odpornych. Codzienna pielęgnacja obejmuje uzupełnianie odparowanej wody wodą odchlorowaną, przycinanie roślin, kontrolę parametrów wody i czyszczenie filtra. Dobrze urządzone paludarium staje się niemal samowystarczalnym mikroekosystemem, w którym rośliny pomagają oczyszczać wodę, a zwierzęta dostarczają nawozu - to fascynujące połączenie akwarystyki i terrarystyki, które wymaga jednak więcej wiedzy i cierpliwości niż klasyczne terrarium.
Źródło: literatura akwa-terrarystyczna, fora hodowców paludariów, własna wiedza