Azotany (NO3) to końcowy produkt cyklu azotowego w akwarium — są znacznie mniej toksyczne niż amoniak i azotyny, ale ich przewlekle wysokie stężenie również szkodzi rybom, roślinom i całemu ekosystemowi zbiornika. Azotany kumulują się stopniowo, gdy są usuwane głównie przez podmiany wody i pobór przez rośliny; przy zaniedbanych podmianach, przeciążonej obsadzie lub przekarmianiu ich poziom rośnie tygodniami, dlatego problem jest podstępny i często niezauważany aż do wystąpienia objawów. Skutki długotrwale podwyższonych azotanów to: osłabienie odporności ryb (częstsze choroby), spowolniony wzrost, gorsze ubarwienie, problemy z rozrodem, zwiększona apatia, a w skrajnych przypadkach lub przy nagłym skoku — zatrucie objawiające się szybkim oddechem, utratą równowagi i śnięciem. Wysokie azotany sprzyjają też nadmiernemu zakwitowi glonów. Diagnoza polega na regularnym pomiarze azotanów testem kroplowym — wartości powyżej kilkudziesięciu mg/l (zależnie od gatunków; ryby z miękkiej wody i bezkręgowce są wrażliwsze) wskazują na konieczność interwencji. W obniżaniu poziomu pomagają systematyczne podmiany wody, ograniczenie karmienia i obsady, gęste nasadzenie roślin szybko rosnących, sprawdzenie czy woda z kranu sama nie zawiera azotanów oraz, w razie potrzeby, specjalne złoża i żywice usuwające azotany. Profilaktyka jest prosta i skuteczna: regularne, cotygodniowe podmiany wody, umiarkowana obsada, rozsądne karmienie bez resztek, utrzymywanie roślinności i okresowa kontrola parametrów. Stabilne, niskie azotany to fundament zdrowego, długowiecznego akwarium.
Źródło: Ogólna wiedza akwarystyczna o jakości wody