Brak artykułów w tej kategorii.
Skorpion cesarski pochodzi z lasów równikowych i sawann Afryki Zachodniej i Środkowej. Jest jednym z największych skorpionów świata — jego masywne, błyszczące ciało barwy czarnej lub ciemnogranatowej robi ogromne wrażenie. Pomimo groźnego wyglądu uchodzi za jeden z najłagodniejszych i najbezpieczniejszych gatunków w hodowli amatorskiej.
Stosunkowo spokojny i mało agresywny — rzadko używa żądła, częściej straszy szczypcami. Jad jest słaby i u zdrowych osób wywołuje co najwyżej miejscowy ból podobny do użądlenia osy. Aktywny głównie nocą, w dzień chowa się pod korą lub w norach.
Terrarium minimum 60×40 cm z podłożem z kokosowego włókna lub ziemi ogrodowej na głębokość 10–15 cm. Temperatura 26–30°C, wilgotność 70–80%. Kryjówki obowiązkowe. Żywi się owadami karmowymi, karmiony 2–3 razy w tygodniu. Stały dostęp do wody w płytkim naczyniu.
Przesuszenie terrarium prowadzi do problemów z linieniem. Po linieniu nie karmić przez kilka dni — nowy pancerz musi stwardnieć. Stres z powodu zbyt częstego brania na ręce.
Polecany absolutnym początkującym. Poziom trudności: niski. Zwierzę do obserwacji, nie do kontaktu. Import dzikich osobników ograniczony (CITES II) — kupować z certyfikowanej hodowli.
Dynastes hercules to największy chrząszcz świata pod względem całkowitej długości — samce wraz z rogami mogą mierzyć nawet 17 cm. Pochodzi z lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej, głównie z Kolumbii, Ekwadoru i Gwadelupy. Jego imponujący róg na głowie jest używany do walk o samice.
Spokojne i rzadko agresywne wobec opiekuna. Samce mogą próbować chwytać palce rogami — niegroźne, choć siłę uchwytu wyraźnie czuć. Aktywne głównie nocą, za dnia zakopują się w substracie.
Larwy wymagają dużego pojemnika z próchnem liściastym — minimum 10–15 litrów na jedną larwę. Temperatura hodowli larw: 22–25°C. Dorosłe chrząszcze: terrarium z miękkim podłożem, gałązkami i świeżymi owocami (mango, banan, gruszka). Wilgotność substratu wysoka, bez stagnowania wody.
Larwy wrażliwe na przesuszenie i pleśń w substracie. Dorosłe owady mogą doznać urazów przy upadkach. Samce trzymane razem będą się zwalczać.
Dla cierpliwych hobbyistów. Poziom trudności: średniozaawansowany. Długi cykl życia wymaga wielomiesięcznej opieki nad larwami. Kluczem do sukcesu jest właściwy substrat larwalny. W Polsce dostępny z hodowli europejskich.
Lasius niger, potocznie zwana mrówką ogrodową lub łązganką, jest jednym z najpospolitszych gatunków mrówek w Polsce i całej Europie. Tworzy kolonie liczące od kilku tysięcy do nawet 100 000 robotnic, zarządzane przez jedną lub kilka królowych. To gatunek idealny na pierwsze formikarium — odporny, aktywny i doskonale obserwowalny.
Energiczne, ciekawskie i pracowite — kolonia nieustannie się rozrasta, robotnice chętnie eksplorują arenę i zbierają pokarm. Nie są agresywne wobec człowieka, choć bronią gniazda kwasem mrówkowym. Obserwacja codziennego życia kolonii jest wciągająca i edukacyjna.
Formikarium składa się z gniazda (wilgotna część z tunelami) i areny (sucha przestrzeń do żerowania). Temperatura pokojowa 20–25°C. Karmić 2–3 razy w tygodniu: owady karmowe, miód rozcieńczony wodą lub syrop cukrowy. Resztki usuwać na bieżąco.
Bardzo odporny gatunek. Pleśń przy nadmiernym zawilgoceniu i roztocza przy resztkach pokarmowych to główne problemy. Zimowanie kluczowe — kolonia wymaga okresu chłodu (5–15°C) przez 3–4 miesiące. Bez zimowania stopniowo słabnie i ginie.
Najlepszy gatunek na start dla absolutnych początkujących i dzieci (pod nadzorem). Poziom trudności: bardzo niski. Królową można znaleźć samodzielnie po locie godowym (czerwiec–sierpień) lub kupić od hodowcy. Lasius niger jest gatunkiem rodzimym — uciekłe mrówki nie stanowią zagrożenia ekologicznego.
Modliszka diabolica pochodzi z Etiopii, Somalii i sąsiednich krajów Afryki Wschodniej, gdzie zamieszkuje suche zarośla i tereny skaliste. To jeden z największych i najbardziej spektakularnych gatunków modliszek na świecie — samice osiągają nawet 13 cm długości i posiadają rozbudowane liściaste wyrostki na odnóżach oraz intensywnie ubarwione skrzydła z czarno-niebiesko-czerwonymi wzorami. Gatunek uchodzi za królową wśród modliszek hodowlanych.
Bardzo aktywna i czujna — w obliczu zagrożenia przyjmuje postawę odstraszającą, unosząc przednie odnóża i rozchylając skrzydła, by odsłonić jaskrawe barwy ostrzegawcze. Samice agresywne wobec samców — łączenie par wymaga dużej ostrożności. Nimfy są skrajnie nerwowe i podatne na stres.
Terrarium wysokie (min. 3× długość ciała w pionie), wymiary 30×30×60 cm dla dorosłej samicy. Temperatura dzienna 28–35°C z przegrzewaniem do 40°C pod lampą punktową, nocna 18–22°C. Wilgotność 30–50% — gatunek z suchych regionów, źle znosi nadmiar wilgoci. Karmienie wyłącznie latającymi owadami: muchami, ćmami — niemal nie reaguje na chodzące zdobycze.
Nieprawidłowe linienie przy zbyt wysokiej wilgotności lub braku miejsca do zawiśnięcia. Nimfy wrażliwe na odwodnienie i przechłodzenie. Stres z częstego manipulowania skraca życie. Regularna obserwacja apetytu jako profilaktyka.
Zdecydowanie nie dla początkujących. Poziom trudności: wysoki. Wymaga doświadczenia w hodowli modliszek i dostępu do latających owadów przez cały rok. Ooteki wymagają specyficznych warunków inkubacji (sucho, ciepło, długi czas wylęgu).
Żuki z rodzaju Pachnoda należą do rodziny żukowatych (Cetoniidae) i pochodzą z Afryki Subsaharyjskiej, gdzie zasiedlają sawanny i tereny leśno-stepowe. Osiągają zazwyczaj 2–3 cm i zachwycają różnorodnością ubarwienia — żółto-czarne, pomarańczowe, brązowo-złote i kremowe z kontrastowymi wzorami. Najpopularniejszy w hodowli jest Pachnoda marginata peregrina.
Spokojne i praktycznie bezbronne — nie gryzą, nie wydzielają drażniących substancji. Dorosłe bardzo aktywne w ciągu dnia, chętnie latają i pełzają po roślinach. Larwy prowadzą podziemny tryb życia, wyjątkowo odporne.
Terrarium z wentylacją, temperatura 24–30°C, umiarkowana wilgotność. Karmienie dorosłych: dojrzałe owoce (banan, mango, melon), nektar, płatki kwiatów. Larwy w próchnicy i ziemi liściastej (1:1) na głębokości min. 15–20 cm, lekko wilgotne. Wymiana owoców co 1–2 dni.
Odporny gatunek. Gnilne grzyby w podłożu larw przy zbyt mokrym substracie. Dorosłe mogą padać przy braku wody i świeżego pokarmu.
Jeden z najlepszych gatunków dla początkujących. Poziom trudności: niski. Tani, bez specjalistycznego sprzętu. Polecany dzieciom pod nadzorem. Kolonia szybko się rozrasta.
Pająki skoczki z gatunków Phidippus regius (Ameryka Północna i Karaiby) oraz Hyllus diardi (Azja Południowo-Wschodnia) należą do rodziny Salticidae — największej rodziny pająków na świecie. Phidippus regius osiąga do 2,2 cm i zachwyca metalicznie połyskującymi chelicarami w kolorze zielono-niebieskim. Hyllus diardi jest nieco mniejszy, pokryty kremowo-brązowym wzorem z łusek.
| Phidippus regius | 1,5–2,2 cm (samice większe) |
|---|---|
| Hyllus diardi | 1–1,8 cm |
Pająki o wyjątkowo wyraźnej osobowości — ciekawskie, śmiałe, bez strachu obserwują człowieka wielkimi oczami. Szybko oswajają się z opiekunem i często dobrowolnie wychodzą na rękę. Nie budują sieci łownych — polują aktywnie, skacząc na ofiarę z zadziwiającą precyzją. Każdy osobnik ma nieco inny temperament.
Wysoki, dobrze wentylowany pojemnik (np. 20×20×30 cm) z miejscem do budowy kokonu z jedwabiu. Temperatura 24–28°C, nocny spadek do 20°C. Wilgotność niska — delikatne spryskiwanie ścianki co kilka dni. Karmienie: świerszcze, mącznik, muchy, drozofila — rozmiar ofiary odpowiadający wielkości odwłoka pająka.
Źle znosi permanentnie wysoką wilgotność — infekcje grzybiczne i problemy z linieniem. Zbyt duże ofiary mogą ranić pająka. Podczas linienia nie niepokoić ani nie karmić.
Doskonały wybór dla każdego, w tym dla dzieci (z nadzorem). Poziom trudności: niski do średniego. Nie wymaga dużej przestrzeni ani kosztownego sprzętu. Interaktywność i ciekawość sprawiają, że zyskuje sympatię nawet osób bojących się pająków.
Stonogi ozdobne to lądowe skorupiaki z rzędu równonogów, pierwotnie wywodzące się z obszarów śródziemnomorskich. Armadillidium vulgare wyróżnia się zdolnością do zwijania się w kulkę, Porcellio scaber ma spłaszczone ciało i nie potrafi się kulić. Oba gatunki hodowane są w dziesiątkach barwnych odmian — od białych albinos przez pomarańczowe "dalmatyńczyki" po formy fioletowe i marmurkowe.
Spokojne, całkowicie bezagresywne, nie gryzą. Nocny tryb życia, choć w terrarium aktywne też za dnia. Żyją w koloniach — im liczniejsza grupa, tym lepiej się czują i szybciej się rozmnażają.
Pojemnik 10–20 litrów z wentylacją. Podłoże: ziemia kokosowa, mech torfowca i kora — min. 5 cm głębokości. Temperatura 18–25°C, wilgotność zróżnicowana: jedna strona mokra (80%), druga sucha (40–50%). Karmienie 1–2× tygodniowo: liście dębowe, marchew, kabaczek, płatki owsiane, sepiolit lub kreda jako źródło wapnia.
Zbyt wysoka wilgotność bez wentylacji sprzyja grzybom i roztoczom drapieżnym. Zbyt suche podłoże powoduje problemy z linieniem. Stały dostęp do wapnia niezbędny do budowy pancerza.
Idealny wybór dla absolutnych początkujących — bez żywego pokarmu, nie uciekają, nie gryzą, tanie. Często hodowane jako cleanup crew w terrariach. Poziom trudności: bardzo niski. Kolonia startowa 20–30 osobników.
Świerszcz bananowy pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie zasiedla tereny tropikalne i subtropikalne. Jest nieco większy i masywniejszy od świerszcza domowego (Acheta domesticus), z jednolicie czarnym lub ciemnobrązowym ciałem i żółtawym przebarwieniem na głowie. Zyskuje popularność jako alternatywa dla Acheta domesticus.
Aktywny i szybki, żywotniejszy od świerszcza domowego. Samce wydają głośny, rytmiczny świerkot. Mniej skłonne do kanibalizmu niż Acheta domesticus — ułatwia hodowlę w dużym zagęszczeniu.
Pojemniki plastikowe lub szklane z dobrą wentylacją. Temperatura 26–30°C. Wilgotność umiarkowana. Karmienie: warzywa liściaste, marchew, płatki owsiane; woda przez gąbkę. Wytłoczki jajek jako kryjówki.
Wirus gęstości poliedrycznej (CPV) może zdziesiątkować kolonię — Gryllus assimilis jest na niego znacznie bardziej odporny niż Acheta domesticus, co jest kluczową zaletą. Profilaktyka: suche podłoże, regularna wymiana pojemników.
Pokarm dla gadów, płazów, ptaków owadożernych i pająków. Wyższa odporność, mniejsza śmiertelność i szybszy wzrost niż Acheta. Poziom trudności: niski. Bezpieczniejszy i bardziej opłacalny przy większych koloniach.
Patyczak indyjski pochodzi z południowych Indii i Sri Lanki, gdzie żyje na krzewach jeżyny i ligustru. To jeden z najdłużej hodowanych owadów w terrariach amatorskich — pierwsze europejskie hodowle sięgają początku XX wieku. Ciało walcowate, barwy zielonej lub brązowej, z charakterystycznym czerwonym przebarwieniem w pachwinach odnóży widocznym podczas ruchu.
Wyjątkowo spokojny i flegmatyczny — porusza się bardzo powoli, przez większość dnia nieruchomy, doskonale imitując gałązkę. Całkowicie bezagresywny, nie gryzie. Manipulacja prosta i bezpieczna nawet dla dzieci.
Terrarium siatkowe lub szklane, minimalna wysokość 40 cm (potrzebna do linienia). Temperatura 20–25°C — znosi chwilowe spadki do 16°C. Wilgotność 60–70%, zraszanie ścian co 2–3 dni. Karmienie: świeże gałązki jeżyny, ligustru, maliny lub róży — bez oprysków chemicznych.
Utrudnione linienie przy zbyt niskiej wilgotności lub za niskim terrarium. Martwe jaja gromadzące się na dnie mogą pleśnieć — usuwać regularnie. Bardzo odporny gatunek.
Klasyczny "owad dla początkujących" — tani, łatwy, bezpieczny i fascynujący. Idealny dla dzieci i osób zaczynających przygodę z entomologią. Poziom trudności: bardzo niski. Samice składają 2–3 jaja dziennie bez zapłodnienia — hodowla samowystarczalna.
Modliszka afrykańska pochodzi z obszarów Afryki Subsaharyjskiej i basenu Morza Śródziemnego, gdzie zamieszkuje gęste zarośla, trawy i krzewy. Jej ciało pokrywa intensywnie zielona barwa z delikatnym żółtawym odcieniem na stronie brzusznej, a na wewnętrznej powierzchni przednich odnóży widnieje charakterystyczna ciemna plamka z białym centrum. Gatunek cieszy się dużą popularnością dzięki efektownemu wyglądowi i przystępnym wymaganiom.
Drapieżnik o wybitnie łowieckim instynkcie — reaguje żywo na ruch i błyskawicznie atakuje zdobycz. Stosunkowo spokojna w kontakcie z człowiekiem, po oswojeniu toleruje ostrożne manipulowanie. Samice agresywniejsze i bardziej pobudliwe niż samce, szczególnie podczas linienia i przed złożeniem ooteki.
Terrarium min. 3× wyższe niż długość ciała (modliszki linieją wisząc głową w dół) — min. 25–30 cm wysokości. Temperatura 26–30°C w dzień, 20–22°C nocą. Wilgotność 50–60%, zraszanie ścianki co 1–2 dni. Karmienie świerszczami, karaczanami, muchami — rozmiar pokarmu max połowa długości tułowia, 2–3× tygodniowo.
Niedolinka (nieudane linienie) przy zbyt niskiej wilgotności lub braku przestrzeni. Podatna na odwodnienie. Nie podawać owadów z natury (pasożyty, pestycydy). Żywe świerszcze pozostawione na noc mogą obgryzać odwłok lieniącej się modliszki.
Poziom trudności: średni. Hodowla wyłącznie pojedyncza — kanibale. Rozmnażanie wymaga ostrożnego doboru pary i nadzoru kopulacji. Ooteki inkubować 28–30°C, wilgotno, przez 6–8 tygodni. Z jednej ooteki kilkadziesiąt nimf — wymagają muszek owocowych.